Hoe ontstaat een tsunami

Natuurgeweld is misschien wel het meest beangstigend van alle potentiële rampen. Er is vaak niets dat gedaan kan worden om een natuurramp te stoppen. Op het moment zijn er bijvoorbeeld enorm verwoestende branden in Australië, en ook Brazilië en Californië zijn zeer recent getroffen door gigantische brandhaarden. Er is bijna niets destructiever dan natuurgeweld, dat allerlei vormen kan aannemen. Zo zijn er dus de branden die ik noemde, maar ook overstromingen, aardbevingen en zelfs tsunami's kunnen grote delen van een land treffen, waarbij alles in het pad met de grond gelijk wordt gemaakt. Branden ontstaan op allerlei verschillende manieren, voornamelijk door de mens veroorzaakt. Aardbevingen en tsunami's daarentegen zijn weer gebeurtenissen die niet te voorkomen zijn. De natuur bepaalt waar en wanneer dit gebeurt, en wij als mens kunnen dit misschien voorspellen en ons ertegen bewapenen, maar we kunnen het niet tegengaan. Hoe ontstaan deze gebeurtenissen dan?

De aardbeving

Het grootste gedeelte van de tsunami's zijn het gevolg van een aardbeving. Onze aarde bestaat aan het oppervlak uit verschillende tektonische platen. Dit zijn gigantische stukken aardkorst die los van elkaar bewegen. Zo is het dus mogelijk dat er zo'n 250 miljoen jaar geleden slechts één supercontinent was op de aarde. Over tijd zijn de tektonische platen uit elkaar gedreven, en is het huidige landoppervlak ontstaan. Deze tektonische platen bewegen op een aantal verschillende manieren ten opzichte van elkaar. Één van die bewegingen is een subductie. Dit betekent dat één plaat zeer langzaam onder de andere wordt geschoven. Een aardbeving ontstaat wanneer er plotseling een relatief grote verschuiving plaatsvindt. Dit is te vergelijken met wanneer jij jouw hand stevig tegen het tafelblad drukt, en begint met schuiven. Af en toe schiet jouw hand ineens een stuk verder. Wanneer dit op het niveau van de tektonische platen gebeurt ontstaat er een grote schok, en dat is dus een aardbeving.

De tsunami

Een tsunami is dus bijna altijd het directe gevolg van een aardbeving. Wanneer een subductie plaat op een punt onder een stuk oceaan ligt dan kan de schokgolf van een aardbeving gigantische golven in de oceaan creëren. Deze razen met een onvoorstelbare grootte en snelheid af op elk land dat in de weg ligt. De gevolgen zijn vaak catastrofaal. Zo zijn er in 2004 meer dan 200.000 mensen om het leven gekomen bij een krachtig tsunami in zuidoost Azië. Voornamelijk Indonesië en Sri Lanka zijn ontzettend hard getroffen. Miljoenen mensen moesten hun huis en haard verlaten als gevolg van de tsunami. Intussen is Sri Lanka wel weer grotendeels hersteld, en het is een populair vakantieland geworden. Veel mensen die een rondreis Sri Lanka maken zien vijftien jaar later alsnog de gevolgen.

About

No Comments

Leave a Comment